Radyoaktif Yaş Belirlemesi

Kimi özgün radyoizotopların numunedeki miktarının ölçülmesiyle arkeolojik ve fosil kalıntılarının, kayaçların vb. yaşının belirlenmesi. Bu amaçla değişik yöntemler uygulanır. Radyokarbon (karbon-14, 14C) yöntemiyle yaşı 10.000 yıla kadar olan ve geçmişte canlı madde içermiş olan (örneğin tahta) nesnelerin yaşı belirlenebilir. Doğal karbonda sabit oranda radyoaktif 14C radyoizotopu (yarılanma süresi 5.730 yıl) bulunur. Canlı organizmalar havanın karbondioksidinden karbon alırlar. Ölümle birlikte bu olay son bulur ve bir zamanların sabit olan 11C / 12C oranı, karbon-14’ün bozunması sonucunda azalmaya başlar. Öyle ki duyarlı parçacık sayaçlarıyla bir numunedeki 14C derişimi saptanarak, söz konusu organizmanın ölümünden bu yana geçmiş olan zaman hesaplanabilir. Bu yöntemle geçmişi 4.000 yıl geriye giden nesnelerin yaşı oldukça duyarlı biçimde bulunabilmektedir.

Potasyum-argon yöntemiyle ise 10 milyon yıla kadar yaş belirlenmesi yapılabilir. Doğal potasyumda %0,00118 oranında 40K (potasyum-40) radyoizotopu bulunur. Bu da 1,28×109 yıl gibi bir yarılanma süresiyle kararlı bir argon izotopuna (40Ar) dönüşür. Öyle ki bu yöntemde 40K /40Ar oranının saptanmasına çalışılır. Rubidyum-stronsiyum yöntemiyle yaşı birkaç yüz milyon yıl olan nesnelerin yaşı saptanabilir. Bu yöntem de doğal rubidyumda %27,85 oranında 87Rb (rubidyum-87) radyoizotopunun bulunmasına, bunun da 5×1011 gibi bir yarılanma süresiyle 87Sr (stronsiyum-87) kararlı izotopuna dönüşmesine dayanır ve numunedeki 87Rb / 87Sr oranının saptanmasına çalışılır. Radyoaktif yöntemle, en eski (prekambriyen) kayaçların yaşı 3,5 milyar yıl olarak, Dünya’nın yaşı ise 4,6 milyar yıl olarak bulunmuştur. İkisi arasındaki fark, Dünya’nın oluştuktan sonra uzun bir soğuma dönemi geçirmesinden kaynaklanmaktadır.

This entry was posted in   R.
Bookmark the   permalink.

administrator has written 6047 articles

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>