70 articles Y Page 2 / 7

Yün

Koyun, keçi, deve gibi kıllı memelilerin koruyucu dış örtüsünü oluşturan hayvan lifi. Yün genellikle canlı hayvanlardan kırpılan yapağıdan elde edilir. Yün lifi temel olarak bir protein türü olan keratinden oluşur. Yün çoğunlukla beyaz renklidir ama kalın liflerin rengi kahverengiyle siyah arasında değişebilir. Tek bir yün lifi 15-30 g ağırlığa dayanabilir ve uzunluğunun yüzde 25-30′una kadar…

Yumuşakçalar

Sölomluların birincil ağızlılar filunuma giren ve yumuşak bedenli hayvanları kapsayan bir dalı. Tür sayısı bakımından hayvanlar âleminin eklem bacaklılardan sonraki en zengin hayvan şubesidir. Yüz otuz bin kadar yaşayan türü vardır. Fosil tür sayısı da 350 000 kadardır. Deniz, tatlı su ve kara ortamlarının hepsinde yaşayabilirler. Yumuşakçalar birçok yerde insanlar tarafından besin olarak alınır. Yıllık…

Yumurtalık

Dişi üreme organı. Bitki ve hayvanlarda dişinin yumurtalarını meydana getirir. Fasulye şeklinde ve 2,5 cm boyunda bir bezdir. Hormon üretme görevi de vardır. İnsanlarda bele yakın her iki tarafta birer tane bulunur ve sırasıyla her biri yaklaşık 28 günde bir, olgun bir yumurta meydana getirir (yumurtlama)

Yulaf

Avena sativa. Buğdaygillerden, en çok hayvan yemi olarak yetiştirilen bir bitki. Anayurdu Orta Asya ve Ön Asya’dır. Bitkinin gövdesi ince kamış biçimindedir. Başakları salkım gibi aşağıya sarkar. Yulaftan elde edilen alkolle viski yapılır. Yulaf bir kültür bitkisidir. Türkiye’nin her köşesinde yetiştirilir. Tüm yeşil bitki kullanılır. Haziranda çiçeklenmeye başlayan bitki, dane oluşturmadan, yani henüz yeşilken, yerden…

Yüksük Otu

Yüksükotugillerin (Scrophulariacea), Digitalis cinsini oluşturan 25 kadar iki yıllık ya da çok yıllık bitkinin ortak adı. Yüksükotları ortalama 45-150 cm arasında uzunluğa erişebilirler ve şifalı ot ya da süs bitkisi olarak yetiştirilirler. Kırmızı yüksükotu (Digitalis purpurea) Orta ve Batı Avrupa ormanlarında bulunur. Yapraklarından ve tohumlarından kalbi kuvvetlendirici glikozitler çıkarılır. Bu nedenle bazı ülkelerde ticarî amaçlı…

Yosun

Suda ya da karada yaşayan basit yapılı bitkilere ya da bitki benzeri ilkel canlılara verilen genel ad. Suda yaşayanlarına alg, karada yaşayanlarına da kara yosunu denir. Nemli ağaç gövdelerinden kayalıklara, kızgın çöllerden denizlere kadar çok çeşitli ortamlarda yaşayabilirler. Kadife gibi yumuşak katmanlar ya da sık öbekler oluştururarak büyürler. Yosunların yapıları, diğer bitkilerdeki gibi kök, gövde…

Yörük

Hayvancılıkla geçinen göçebe Türkmen boyu. Yürük de denir. On birinci yüzyılın sonlarından başlayarak, özellikle Malazgirt Savaşı’ndan sonra doğudan Anadolu’ya birçok göçebe topluluk geldi. On üçüncü yüzyıldan başlayarak Anadolu’nun çeşitli kesimlerine yayılan bu göçebe aşiretlerden köy ve kasabalara yerleşmeyi seçenlere Türkmen, geleneksel yaşamı sürdürenlere ise Yörük denildiği sanılmaktadır.

Yonca

Baklagillerden, başak durumundaki çiçekleri kırmızı, sarı ya da mor renkli, hayvanlara yem olarak yetiştirilen çayır bitkilerinin genel adı. Üç parçalı olan yapraklarının kenarları genellikle dişlidir. Çoğu zaman hayvan yemi olarak yetiştirilir. İçinde yer aldığı familyanın öteki üyeleri gibi yonca da köklerindeki yumrularda yaşayan bakteriler sayesinde toprağı azotça zenginleştirir. Bu bakteriler havadan aldıkları azotu bitkinin yararlanabileceği…

Yoğurt

Mayalanmış süt ürünü. İnek, koyun, manda ya da keçi sütünden yapılan, tadı hafif ekşi koyu kıvamlı ve yarı akışkandır. Yoğurdun ilk kez Anadolu’da ortaya çıktığı sanılmaktadır. Türklerin geleneksel bir yiyeceği olan yoğurt sütün kaynatılması ve ardından soğutulup bir parça yoğurtla mayalanmasıyla elde edilir. Günümüzde yoğurt dünyanın her yerinde bilinen ve tüketilen bir besin hâlini almıştır.…

Yoğunluk

Bir maddenin kütlesinin hacmine olan oranı. Birimi g/cm3tür. Çoğu madde ısıtıldığında genleşir ve bu yüzden yüksek sıcaklıklarda daha düşük yoğunlukta olurlar. Gazlarsa küçük hacimlere sıkıştırılabilir. Bu nedenle, bir maddenin yoğunluğunun ölçüldüğü anki ortam sıcaklığı ve basıncı (STP) genellikle belirtilir. Yoğunluk çoğu durumda bir maddenin ‘ne kadar ağır’ olduğuna ilişkin bir gösterge olarak kabul edilir. Yoğunluğu…