66 articles s2

Şurayı Devlet

Osmanlı Devleti’nde danışma konseyi. Meclisi Valayı Ahkâmı Adliye’nin 1868’de Divanı Ahkâmı Adliye ve Şurayı Devlet olarak ikiye ayrılmasıyla kuruldu. Başlıca görevi yasa ve tüzük tasarılarını hazırlamak, idarî davalar bakmaktı. Bu kurumun yerini Cumhuriyet döneminde Danıştay almıştır.

Şirpençe

En çok ense ve sırtta beliren, derialtı dokusunun ve yağ bezlerinin iltihaplanmasından oluşan, çabuk genişleyen, öldürücü durum da alabilen bir yara; kızılyara. Bu çıban sert, dipte açık kırmızı, üstte morumsu renkli olur. Şiddetli ve devamlı sancılar yapar. 5-20 gün devam eden bir süre sonunda deri birkaç yerinden delinir ve kanlı bir irinle birlikte etli, boz…

Şirketi Hayriye

İstanbul’da kurulan Osmanlı denizcilik işletmesi.İstanbul’da şehir içi taşımacılık için kurulan ilk şirket, sonradan Fevaidi Osmaniye adını alan Hazinei Hassa Vapurları İdaresi’ydi. Şirketi Hayriye ise 1850’de kuruldu; Boğaziçi ve Adalar seferlere başladı. Daha sonra İstanbul’dan İzmir, Selânik, Trabzon, İzmit ve Gemlik’e de iç hat seferleri yapmaya başladı. Şirketin taşımacılığı Abdülaziz döneminde yeniden Boğaziçi seferleriyle sınırlandı. Şirketi…

Şeyh Sait İsyanı

Doğu Anadolu’da Cumhuriyet döneminin başında ortaya çıkan ayrılıkçı ve dinci isyan. Amacı Şeyh Sait’in önderliğinde dinî temele dayalı bir Kürt devleti kurmaktı. Hareket, İngilizlerin kışkırtması ve İstanbul’daki Kürt Teali Cemiyeti’nin desteğiyle gerçekleşti. Nakşibendî şeyhi olan Şeyh Sait, Hınıs yöresinde gerekli hazırlıkları yaptı. İsyan, Elazığ’ın Piran Köyü’ndeki asker kaçaklarını yakalamaya gelen jandarmalara ateş açılmasıyla başladı (13…

Şura-yı Ümmet

Paris ve İstanbul’da yayımlanan gazete (1902-1910). Paris’te yapılan I. Jön Türk Kongresi’nden sonra Ahmed Rıza ve arkadaşları tarafından çıkarıldı. Türkçülük düşüncesinin ilk savunulduğu yayın organlarından biri olan gazete, Ahmed Rıza ve Samipaşazade Sezai tarafından yönetiliyordu. Daha sonra İttihat ve Terakki’nin yayın organı oldu. II. Meşrutiyet’in ilânından sonra yayımın İstanbul’da sürdürdü.

Şura-yı Devlet

Osmanlı Devleti’nde danışma konseyi. Meclisi Valayı Ahkâmı Adliye’nin 1868’de Divanı Ahkâmı Adliye ve Şura-yı Devlet olarak ikiye ayrılmasıyla kuruldu. Başlıca görevi yasa ve tüzük tasarılarını hazırlamak, idarî davalar bakmaktı. Bu kurumun yerini Cumhuriyet döneminde Danıştay almıştır.

Şönt

Paralel bağlanmış iki elektrik devresinden birinin ötekine göre konumu. Genellikle ölçü aletlerinde alete paralel bağlanan bir direnç için bu terim kullanılır. Örneğin bir ampermetrenin ana devresine paralel bağlanan genellikle küçük bir direnç, ölçü devresinden ana akımın küçük bir bölümünün geçmesini sağlayarak aletin duyarlığını artırır.

Şok

Dolaşım yetmezliğinden doğan ağır durum. Çevresel kan dolaşımında meydana gelen aksamalardan kaynaklanır. Aksamanın nedeni, ince kan damarlarıyla kılcal kan damarlarının çeperlerinin geçirgenliğinin artması sonucunda kan sıvısının dokulara geçmesidir. Şok durumlarında hasta güçsüzleşir. Kaslar hareket yeteneğini kaybeder, benzi sararır, terleme artar. Kimi zaman siyanoz, yani deri renginin mavileşmesi de görülür. Tansiyon düşer; nabız zayıflar. Yaşamsal işlevler…

Şist

Kolayca yaprak yaprak ayrılabilen, genellikle başkalaşmış kayaçların genel adı. Şistler, içlerindeki ayırt edici minerallere göre adlandırılırlar. Başlıcaları mikaşist, kuvarslı şist, hornblentli şist ve kloritli şisttir.

Şirpençe

En çok ense ve sırtta beliren, derialtı dokusunun ve yağ bezlerinin iltihaplanmasından oluşan, çabuk genişleyen, öldürücü durum da alabilen bir yara; kızılyara. Bu çıban sert, dipte açık kırmızı, üstte morumsu renkli olur. Şiddetli ve devamlı sancılar yapar. 5-20 gün devam eden bir süre sonunda deri birkaç yerinden delinir ve kanlı bir irinle birlikte etli, boz…