489 articles S

Süsleme Sanatları

Bir yapı ya da eşyaya daha güzel bir görünüm katmak amacıyla verilen uğraşların genel adı. Mimarlık ya da onun dışındaki sanat alanlarında çeşitli süslemelerden yararlanılır. Süslemeler yapıyla bütünleşmiş (sütun başlığı, kilim deseni gibi) ya da bağımsız olabilir (dekoratif pano, mobilya gibi). Süsleme sanatı tarihî dönemlere ve ülkelere göre farklı özellikler gösterir. İlk insanlar yaşadıkları mekânı…

Sol El Kuralı

Elektrik motorunda, akım yönü, hareketin yönü ve manyetik alanın kuvvet çizgilerinin yönü arasındaki ilişkiyi gösteren pratik kural. Bu kurala göre, birbiriyle dik açı yapacak biçimde tutulan sol elin işaretparmağı manyetik alan çizgilerinin yönünü ve ortaparmak akım yönünü gösteriyorsa, her ikisine birden dik tutulan başparmak, iletkenin hareket yönünü gösterir.

Sıralama Bağıntısı

Bir küme üzerinde tanımlı olup yansıma, terssimetri ve geçişme özelliklerini taşıyan bağıntı. Bir A kümesi üzerinde bir sıralama bağıntısı tanımlandığında, kümenin elemanları, söz konusu bağıntıya göre sıralanabilir. Örneğin farklı sertliklerde maddelerden oluşmuş bir kümede “daha sert olma” biçiminde bir bağıntı tanımlanabilir. Her madde kendini çizer; bir a maddesi b’yi, b de a’yı çizerse a=b demektir;…

Seri Bağlama

Hepsinden aynı akım geçecek biçimde art arda düzenlenmiş devre elemanları. Seri bağlanan R1, R2, R3, . . ., Rn dirençlerinin oluşturduğu eşdeğer R direnci, R = R1 + R2 + R3 +…+ Rn; seri bağlanan C1, C2, C3, …, Cn sığalarının eşdeğer C sığası, formülüyle hesaplanır. Seri bağlanan üreteçlerin elektromotor kuvvetleri ise toplanır. Örneğin 1,5…

Sayma Düzeni

Nesnelerin ya da kümelerin eleman sayısını belirtmek için kullanılan, belli bir düzene bağlanmış ve birbirine çevrilebilen sayı sistemlerinden her biri; sayılama. “Mısır sayma düzeni”, “Roma sayma düzeni” ilk sayma düzenlerindendir. En çok kullanılan sayma düzeni, “onluk sayma düzeni”dir. Bu düzende 0,1,2,3,4,5,6,7,8,9 sayıları kullanılır ve bunların yan yana getirilmesiyle oluşturulan her sayı, sağdan sola doğru birler,…

Sayı Doğrusu

Bir doğrunun noktalarıyla sayılar arasında bire-bir eşleme kurularak oluşturulan doğru. Herhangi bir doğru üzerinde bir başlangıç noktası (sıfır) işaretlenip bir birim uzunluk seçilerek, sıfırdan sağa doğru her birim uzunluk sonuna 1 ve ardışığı tamsayıları, sola doğru da -1 ve ardışığı negatif tam sayıları verip sayı doğrusu oluşturulur. Arada olan gerçel sayılar için de mutlaka bir…

Sapma Açısı

Gelen ışınla yansıyan (veya kırılan) ya da çıkan ışın arasındaki açı. Gelme açısı ? olan bir ışın, tek yansıma sonunda (?-2?) kadar sapar. Aralarında ? kadar bir açı bulunan iki düz aynada iki yansıma sonucu meydana gelen sapma açısı ise (2?-2?) kadardır. Prizmalarda, sapma açısı, ışının gelme açısına ve prizmanın kıran açısına bağlıdır. Kırılmanın simetrik…

Saint Germain Antlaşması

I. Dünya Savaşı sonunda, savaşın galipleriyle Avusturya-Macaristan arasında imzalanan antlaşma (10 Eylül 1919). Antlaşmanın önemli maddeleri şunlardı: 1) Avusturya, Macaristan üzerindeki her türlü hakkından vazgeçecek, Macaristan ayrı bağımsız bir devlet olacaktır. Avusturya ise sekiz eyaletin birleşmesiyle meydana gelen ayrı bir devlet olacak ve bu devlet Almanya ile birleşemeyecektir. 2) Bohemya-Moravya ve Silezya’nın bir bölümüyle Macaristan’dan…

Sağ El Kuralı

Dinamoda akım yönü, hareketin yönü ve manyetik alanın kuvvet çizgilerinin yönü arasındaki ilişkiyi gösteren pratik kural. Bu kurala göre, sağ elin başparmağı, işaret parmağı ve ortaparmağı birbiriyle dik açı yapacak ve başparmak iletkenin hareket yönünü, işaretparmağı manyetik alan çizgileri yönünü gösterecek biçimde tutulacak olursa, ortaparmak, indüklenen akımın yönünü gösterir.