137 articles O

Otomatik Vites

Sürücünün vites değiştirmesine gerek bırakmayan hız aktarma sistemi. Genellikle motorlu taşıtlarda kullanılır. Otomatik vitesli araçlarda “debriyaj pedalı” ve gerçek anlamda bir “vites kolu” bulunmaz. Motordan hareket, mekanik bir debriyaj yerine, hidrolik kavramlarla aktarılır. Motorun hızına bağlı olarak sürücü tarafından ayarlanan bir regülatör, uygun dişlileri devreye sokarak bütün hızlarda maksimum verimi sağlayacak sürekli değişen bir moment…

Otomatik Pilot

Jiroskopların verdiği sinyaller aracılığıyla uçağı rotasında tutmaya yarayan otomatik aygıt. Genellikle biri yükseklik, diğeri de doğrultu sapmalarından etkilenen iki jiroskopla bunların verdiği sinyalleri değerlendiren ve kanatçıklara gerekli düzeltmeleri yaptırması için servomekanizmalara komut veren bir bilgisayardan oluşur. Elmer A. Sperry’nin 1912’de ilk uçak jiroskopunu geliştirmesi ve 1915’te dümen kanatçığının da jiroskopla denetlenmesi, otomatik pilot tekniğinin ilk…

Otomatik Kontrol

Fiziksel süreçleri insan müdahalesi olmadan düzenleme işi. Otomatik kontrol, kontrol sistemi adı verilen bir mekanizmayla yerine getirilir. Bu, sıcaklık, basınç, hız, gerilim, pH değeri gibi herhangi bir değişkenin (kontrol değişkeni) belli bir değerde tutulmasına dayanır. Otomatik kontrol açık ve kapalı çevrim olmak üzere iki türlüdür. Belli aralıklarla yanıp sönecek biçimde ayarlanmış trafik ışıkları açık çevrime…

Ostwald Yöntemi

Ostwald tarafından geliştirilen nitrik asit üretim yöntemi. Haber yöntemiyle elde edilen amonyağın girdi olarak kullanılmasından dolayı, Haber-Ostwald yöntemi olarak da anılır. Bu yöntemde amonyak, 900°C sıcaklıkta ve 1-8 atmosfer basınç altında platin/rodyum katalizörlüğünde havanın oksijeniyle yükseltgenerek azot monoksite dönüştürülür. Azot monoksitin de yükseltgenmesiyle ele geçen azot dioksit, suda çözündürülerek % 60’lık nitrik asit elde edilir.

Ortak Payda

Farklı rasyonel sayıların paydalarının genişletilmesiyle bulunan tek ve aynı sayı. Ortak payda, paydaların en küçük ortak katıdır. Örneğin 1/3, 2/4, 3/5 sayılarının ortak paydası (en küçük ortak kat 3.4.5 = 60 olduğundan) 60’tır. Bir başka deyişle bu kesirler 20/60, 30/60, 36/60 biçiminde genişletilerek yazılabilir. Ortak paydanın yararı, kesirlerin kolayca toplanıp çıkarılabilmesini sağlamasıdır.

Orta Dikme

Bir doğru parçasına, ortasında dik olan doğru. Bir AB doğru parçasının orta dikmesi, pergelle A ve B noktalarından çizilen iki eşit yayın kesim noktalarının birleştirilmesiyle kolayca çizilir. Bir üçgenin kenarlarının orta dikmelerinin kesişim noktası, çevrel çemberin merkezidir; çemberde bir kirişin orta dikmesi merkezden geçer.

Orta Çağ

İ.S. 395’ten İstanbul’un Türkler tarafından alındığı 1453 ya da Kolomb’un Amerika kıtasını bulduğu 1492 yılına kadar süren çağ. İ.S. 4. ve 5. yüzyıllarda, Roma İmparatorluğu’nun batı kesimi bir hükümet olma işlevini yitirmeye başladı. Daha önceden başlamış olan uzun çöküş süreci de bu dönemde hız kazandı. Vergiler ödenmiyor, yollar ve kamu binaları bakımsız bırakılıyor, barışı korumak…