142 articles N Page 2 / 15

Nükleer Tepkime

Bir atom çekirdeği ile onu bombardıman eden bir parçacık ya da foton arasında meydana gelen ve yeni bir çekirdek ve muhtemelen bir ya da birden çok parçacığın salınmasıyla sonuçlanan tepkime. Nükleer tepkimelerde tepkimeye giren maddelerle tepkime ürünlerinin atom sayıları ve kütle sayıları toplamı birbirine eşittir.

Nükleer Reaktör

İçinde kontrollü bir zincirleme tepkime başlatılıp sürdürülebilecek biçimde düzenlenmiş aygıt. Reaktörde nötronlar, gamma ışınları, radyoaktif fisyon ürünleri ve ısı meydana gelir ve genellikle bunlardan yalnızca biri kullanılır. Nötronlar nükleer araştırma amacıyla ya da yararlı radyoizotopların elde edilmesinde, gamma ışınları insana zarar vermekle birlikte, değişik alanlarda ışınlama amacıyla kullanılabilirler. Isıdan ise bir dizi yüksek ısı gerektiren…

Nufud

Arap Yarımadası’nın kuzey merkezî kesiminde geniş kum çölü. Yüzölçümü yaklaşık 50.000 km2 dir. İki kısımdan oluşur: Suriye Çölü ve Şamar Dağları arasında Büyük Nufud (başlıca vaha kasabaları Ceuf, Hail), Necid ve Rub ül-Hali Çölü arasında Küçük Nufud. Her iki çöl alanında da yağışlar 100 mm.nin altındadır ve belli rejimleri yoktur. Kuyular da seyrektir. Bununla birlikte,…

Nötron Yıldızı

Nükleer yakıtını tüketen bir yıldızın geçirdiği aşamalar sonucunda oluşan kararlı yıldız. Nükleer enerji kaynakları tükenen bir yıldız, çekim etkisiyle büzüşür ve elektronlar atomlardan ayrılır. Yani elektronlarla atomların eski ilişkisi kalmaz. Yıldızın kütlesi yeterince büyükse (yaklaşık olarak Güneş’in kütlesinin 1,4 katından çoksa) yoğunluk 100.000 kg/m3 ‘ün üzerine çıkar ve elektronlar rölativistik (görecil) hâle gelir. Yavaş bir…

Nötrino

Ancak zayıf etkileşimlere girebilen, spini 1/2 olan kararlı bir temel parçacık. Bilinen nötrino sayısı ikidir. Biri elektronla, öbürü de muonla ilişkilidir. Nötrinoların kütlesi sıfır olup görelilik kuramı gereğince ışık hızıyla hareket ederler. Varlıkları, beta bozunması sırasında enerjinin ve momentumun korunumu yasalarına aykırı bir durumun ortaya çıkmasından ötürü öne sürülmüştür (bozunma ürünlerinin enerjilerinin, toplam açığa çıkan…

Nota (Müzik)

Bir müzik sesini belirtmeye yarayan saptanmış işaret, perde işareti ya da bu işaretlerden oluşan yazı. Notalar yardımıyla bir müzik parçası yazılabilir, basılabilir ve okunup çalınabilir. Belli bir sesi şekille anlatma işine çok eski çağlardan beri rastlanmaktadır. Önceleri Sümerlerden itibaren Doğu kavimleri kendi sistemlerini kurdular. Batı’da sesleri işaretleme ilk kez İ.Ö. 500 yılında Yunanlılarda görülür. Yunanlılar…

Nota (Bildiri)

Devletler hukukuna göre bir devletin başka bir devlete gönderdiği ve daha çok uyarıcı nitelikte, sözlü ya da yazılı diplomatik bildiri. Devletlerin karşılıklı ilişkilerinde aksayan yönler ya da birbirlerine yeni önerileri olabilir. Bu sürekli ilişkiler düzeni içinde ağırlıklı sorunlar doğduğunda ve olağan görüşmeler düzeyinde bir anlaşma sağlanamaması durumlarında karşılıklı ya da tek yanlı olarak birbirlerine sözlü…

Norveççe

Hint-Avrupa dil ailesinin Cermen kolundan bir dil ya da diller. Norveççe, 8. yüzyılda İskoçya ve İrlanda’ya kadar yayılmış; Föro, Orkney, Shetland ve Hebrid adalarına da yerleşmiş; İzlanda’da da resmî dil olarak kabul edilmiştir. Eski Norn adı da verilen bu dil, 18. yüzyıla kadar bu yörelerde kullanılmış, sonra yerini İngilizceye ve Keltçeye bırakmıştır. Asıl Norveççe 1350’ye…

Normanlar

Fransa’nın kuzeyinde yerleşen Viking akıncıları. 9. yüzyıldan başlayarak Normanlar, Fransa’nın kuzey kıyılarına (bugünkü Normandiya) akınlar yapmaya, buraları yağmalamaya ve yavaş yavaş yerleşmeye başladılar. 911’de önderleri Rollo, Fransa Krallığı tarafından kıyı bölgesinin dükü olarak tanındı. Normanlar, 10. yüzyılda Hristiyanlığı kabul ettiler. 11. yüzyılda William’ın yönetiminde İngiltere’yi fethe gittiler. Dinamik, savaşçı kişilikleri, yönetimdeki becerileriyle Haçlı Seferleri’nde etkin…