157 articles i Page 2 / 16

İvme

Hareket hâlindeki bir cismin hızının birim zamandaki değişimi (simgesi a). Hız, vektörel bir büyüklük olduğundan, ivme de vektörel bir büyüklüktür. Birimi metre/saniye kare’dir. Matematiksel olarak ivme, hızın zamana göre türevidir (hız diyagramının altındaki alan, ivmeyi verir). Newton’un ikinci hareket yasasına göre, ivme daima bir kuvvetin sonucunda oluşur. Kütlesi m olan bir cisme etki eden F…

İttihat ve Terakki

II. Meşrutiyet’in ilânını sağlayan ve Osmanlı İmparatorluğu’nun son yıllarındaki bütün olaylarda önemli rol oynayan siyasî kuruluş. İstanbul’da 1889 yılında, tıbbiye öğrencilerinin kurduğu İttihad-ı Osmani Cemiyeti, Paris’teki Jön Türkler’den Ahmet Rıza Bey ile ilişki kurduktan sonra Osmanlı İttihat ve Terakki Cemiyeti adını aldı. İstanbul’da fazla gelişemeyen Cemiyet’in üyelerinin bir kısmı, II. Abdülhamit’in polisi tarafından yakalandı, diğerleri…

İtriyum

Periyodik cetvelin 3B grubunda yer alan gümüş beyazı renkte element. Nadir toprak metallerindendir. Çeşitli alaşımlarda kullanılır. Elektron tüplerinin boşaltılmasını sağlamak için elektron alıcı özelliğinden yararlanılır. Renkli televizyonlarda genellikle itriyum oksit kaplı bir ekran aracılığıyla resim elde edilir. Radarlarda ve mikrodalgayla çalışan aygıtlarda itriyum-demir kristaller kullanılır.

İstibdat Dönemi

Osmanlı İmparatorluğu’nda 1870 yılında Sultan Abdülaziz zamanından başlayarak Sultan II. Abdülhamit’in tüm saltanatı boyunca süren dönem. II. Meşrutiyet’in ilânı olan 23 Temmuz 1908’e kadar geçen 38 yıllık bu süre içinde Sultan II. Abdülhamit, siyasal ve kişisel hakları kısıtlamak ya da kaldırmak için yeni yasalar çıkartmadığı gibi, var olan ve bu hakları koruyan yasaları da yürürlükten…

İstavrit

Uskumrugillerden kemikli bir balık (Trachurus erachurus). Sıcak ve ılıman denizlerde yaşar. Pulsuz ve az kılçıklıdır. Boyu 25-40 cm. kadardır. Karadeniz’den Marmara’ya yumurtlamak için göçer, iri istavritler bu göç sırasında avlanır. Uskumru mevsiminde avlananlarının eti çok makbuldür. Türkiye’de tüketim bakımından hamsiden sonra gelir.

İsrafil

İslâm inançlarına göre Tanrı’ya en yakın sayılan dört melekten biri. Çok büyük olduğuna, kıyamet gününü “sûr” adlı borusunu öttürerek bildireceğine inanılır. Ayrıca alın yazılarındaki iradeleri okuyan, bunların yerine getirilmesini, bu işle görevli meleğe bildiren melektir. Tevrat’a ve Hristiyan inanışlarına göre İsrafil, tek bir melek değildir. İsrafiller’in melekler arasındaki yeri en üst kademedir.

İspermeçet

İspermeçet balinasının, yunus balığının vb. başındaki yağdan çıkarılan beyaz bir madde. Kimyasal bakımdan esas olarak setil palmitattan (C15H31COOC16H33) oluşur. Ergime noktası 40-50°C arasındadır. Balmumuna benzer beyaz bir madde olan ispermeçet, mum, kozmetik ve merhem, ayrıca kundura ve mobilya cilâsı yapımında kullanılır.