157 articles i

İvriz Kabartması

Konya Ereğlisi’ne bağlı İvriz Köyü yakınında Hititler’e ait kabartma (İ. Ö. 8. yüzyıl). Üzerinde Tanrı Şantaş ve Luvi Kralı Yarbalavaş karşılıklı durmaktadır. 5 m. boyundaki Tanrı’nın sol elinde buğday başağı, sağ elinde üzüm salkımları vardır. Bu figürün karşısında, 3 m. boyundaki kral, ibadet hâlindedir. Kabartmalar üzerinde Hitit hiyeroglifleriyle kralın Tanrı’ya dua ettiği yazılıdır.

İstiklal Marşı

Türkiye Cumhuriyeti’nin ulusal marşı. Sözleri Mehmet Akif Ersoy’a, bestesi Zeki Üngör’e aittir. 1921’de açılan ulusal marş yarışmasına 724 şiir katıldı. 12 Mart 1921 tarihli oturumda, Ersoy’un şiiri “İstiklâl Marşı” adıyla resmî marş olarak kabul edildi. Beste yarışmasına 24 besteci katıldı. Kurtuluş Savaşı’nın hızlanması üzerine kesin sonuç alınamadı. 1924’te toplanan kurul, Ali Rifat Çağatay’ın bestesini kabul…

İstiklal Madalyası

Kurtuluş Savaşı’nda yararlık gösterenlere verilen nişan. 1920 tarihli yasayla öngörülüp 1923 tarihli kararnameyle çıkarıldı. 35-40 mm. çapında, oval biçimdedir. Yapımcısı Mesrur İzzet Bey’dir. Ön yüzü o yılların Ankara’sı, arkasında zafer ve barış simgesi güneş ışığı vardır. Ön yüzde 23 Nisan 1336, arkada 1 Teşrinisani 1338 yazılıdır. Bu ilk madalyadan 10 bin adet basıldı. TBMM üyelerinin…

İstanbul Festivali

1973 yılından beri, haziran-temmuz ayları arasında düzenlenen ve 1978’de Avrupa Müzik Festivalleri Birliği’ne giren uluslararası kültür ve sanat şenliği. İstanbul Kültür ve Sanat Vakfı tarafından başlatıldı. Baş etkinliği, her türden müzik olan şenlik, sinema ve tiyatro sanatlarını da kapsar. Zamanla dünyanın en ünlü sanatçılarının katılmaya başladığı şenliğe ilgi yıldan yıla artmaktadır. 1981’de başlayan film gösterileri…

İzopren

1, 3 bütadienden elde edilen 2 metil. 1, 3 bütadien [CH2: CH.C (CH3) : CH2]. 34°C’ta kaynayan renksiz bir sıvıdır. Kauçuğun kuru damıtılmasıyla ya da petrolden elde edilir. Sentetik kauçuk yapımında kullanılır. Doğal kauçuk, esas olarak izopren polimerlerinden oluşur.

İzdüşüm

Bir şeklin, ışınlar aracılığıyla izdüşüm düzlemi denilen bir düzlem üzerine belirli kurallarla aktarılışı. Örneğin bir lambanın yere düşürdüğü gölge, bir izdüşümdür. İzdüşüm sonucu elde edilen şekil, izdüşüm düzlemiyle şeklin göreli konumuna ve izdüşüren ışınların kaynağına bağlıdır. Kaynak bir tek noktaysa “merkezil izdüşüm” söz konusudur. Lamba örneğindeki izdüşüm merkezildir. İzdüşürücü tüm ışınlar birbirlerine paralelse “paralel izdüşüm”…

İyonlaştırıcı ışınım

İçinden geçtiği ortamda iyonlaşma ya da uyarılmaya yol açan ışınım. İyonlaştırıcı ışınım elektronlar, protonlar, alfa parçacıkları ve bu gibi yüksek enerjili yüklü parçacıklardan ya da yüksek enerjili morötesi ışınım, x ışınları ya da gamma ışınlarından oluşabilir. Bu parçacıklar, içinden geçtikleri ortamda çok sayıda iyon, ikincil elektron ya da uyarılmış moleküller meydana getirirler. Elektromanyetik ışınım ise,…

İyonlaşma Potansiyeli

Bir atom ya da moleküldeki elektronu sonsuza taşımak için gereken minimum enerji (simgesi I). Tanımda sözü edilen sonsuza taşınan elektron, atomun dış yörüngesindeki yani en zayıf bağlanmış olan elektrondur. Çekirdeğe daha yakın yörüngelerdeki elektronların da sonsuza taşınmasından söz edilebilir. Bunların bağlanma enerjisi daha yüksek olduğundan iyonlaşma potansiyelleri de yüksektir. Nötr bir atomun dış yörüngesindeki ikinci…