241 articles G

Güzel Avrat Otu

Patlıcangillerden, çok yıllık, pis kokulu, otsu bitki (Atropa belladonna). Sıcak ve ılıman bölgelerde yetişir. Türkiye’de, Karadeniz Bölgesi’nde ve Toroslar’da bulunur. Çiçekleri morumsu, meyvesi kiraz büyüklüğünde siyah ve tatlımsıdır. Yanlışlıkla yenirse zehirlenmeye neden olur. Özellikle ülser tedavisinde kullanılan “atropin” adlı zehirli alkaloit, bu bitkinin yaprak, kök ve kök saplarından elde edilir. Yaprakları, eskiden beri ağrı kesici…

Güneydoğu Asya Dilleri

Güneydoğu Asya’da Vietnam, Kamboçya ve Tayland’ın kimi yörelerinde, Malaya Yarımadası’nın Malay kökenli olmayan bölümlerinde, Doğu Hindistan’ın Çota, Nagpur Ovası’na kadar yayılan bölgelerinde ve Nikobar Adalarında konuşulan diller. Bu dil ailesi de üç dala ayrılır: 1) Munda ya da Kol (Manchati, Kanawari, Bunan, Limbu, Dhimal dillerini içine alan Himalaya bölümü; Santali, Mundari, Ho, Bhumij, Koda, Asuri,…

Güneş Sistemi

Güneş ve çevresinde dolanan dokuz gezegen (Merkür, Venüs, Dünya, Mars, Jüpiter, Satürn, Uranus, Neptün, Plüton) ile bunların bilinen 32 “Ay”ından, çapları birkaç metre ile 760 km.ye kadar değişen ve “asteroit” adı verilen gezegenciklerden, kuyrukluyıldızlardan, meteor taşlarından, gaz ve toz yığınlarından oluşan gökcisimleri bütünü. Gezegenlerin tümü, yörüngelerinde hep aynı yönde hareket ederler. Aynı zamanda kendi eksenleri…

Güneş Rüzgarı

Güneş’ten bütün doğrultularda yayılan, esas olarak proton ve elektronlardan oluşan iyonlaşmış parçacık seli. Ortalama enerjisi kozmik ışınlarınkinden çok daha azdır. Hızı saniyede 350-800 km. arasındadır. Parçacıkların sayısı ve hızları Güneş lekeleri ve püskürtüler gibi Güneş’in faaliyet dönemlerinde artar. Güneş rüzgârı, manyetosfer adı verilen bir bölge yaratarak Dünya’nın manyetik alanının biçiminin simetrik olmayışına yol açar. Yani,…

Güneş Kursu

Erken Hititlerin dinsel inançlarla kullandıkları sanılan, güneş simgesi madenî heykel. Tunç, bakır ya da gümüşten; baklava dilimi, yarım daire ya da daire biçiminde olanları vardır. Boğa boynuzu, geyik, ceylan gibi figürlerle süslenmişlerdir.

Güldürücü Gaz

Renksiz bir gaz olan diazot monoksitin (N2O) eski adı. Koklandığında kısa bir zaman için isteri nöbetine yol açar, tatlı bir sarhoşluk verir. Azot oksidül ve nitröz asit de denen N2O, amonyum nitratın (NH4NO3) 170-260°C arasında ısıtılmasıyla elde edilir. Eksi 88,5°C’ta sıvılaşır, 55°C’ın üzerinde oksijen ve azota ayrışır. Patlayıcıdır. Suda çözünür. Anestezide kullanılır.

Güdümlü Mermi

Hedefine gelişi güzel değil de, herhangi bir biçimde güdülerek ulaşan mermi. Genel olarak güdümlü mermi denmekle birlikte günümüz güdümlü mermilerinin hemen hepsi de itici güçleri bir roketten oluştuğu için, füze (roket) adıyla da anılır. Güdüm sistemleri çok değişiktir. Kısa menzilli mermiler genellikle arkalarında bıraktıkları ve uçları kumanda kutusuna bağlı iki ince tel aracılığıyla hedefe yöneltilirler.…

Grignard Ayıracı

Bazik bromür ya da klorürlerin susuz eterli çözeltisinde kuru magnezyumun çözündürülmesiyle hazırlanan organik-metal bileşikleri karışımından oluşan reaktif. RMgX formülüyle gösterilir. Burada R bir alkil grubunu, X de bir halojeni gösterir. Hidrokarbonlar, eterler, alkoller, asitler, ketonlar, aldehitler vb. organik bileşiklerin sentezinde kullanılır.

Graham Difüzyon Yasası

“aynı sıcaklık ve basınçta çeşitli gazların difüzyon hızları, bunların yoğunluklarının ya da mol tartılarının karekökü ile ters orantılıdır” ya da “aynı sıcaklık ve basınçta iki gazın eşit hacimlerinin difüzyon zamanları, yoğunluklarının karekökü ile doğru orantılıdır” biçiminde ifade edilen yasa. Difüzyon hızı V, yoğunluk d, mol tartısı M, zaman t ve iki gaz da 1 ve…