164 articles E

Eyyubiler

Suriye, el-Cezire, Mısır ve Yemen’de egemen olmuş Türk-Arap hanedanı. Hanedanın kurucusu Selahattin Eyyubî olup babası Necmettin Eyyup bin Şâdi, Türk Zengi hanedanının kumandanlarındandı. 1173’te öldükten sonra kardeşi Esedüddin Sirkûh, 1169’da Mısır Fatımî halifelerinin veziri oldu. Selahattin Eyyubî, amcası ile birlikte Mısır’da bulundu. Amcasının ölümünden sonra Fatımî veziri olan Selahattin, Mısır’da Fatımîlerin temsil ettiği Şiî mezhebini…

Evliya

Kendini Tanrı yoluna adamış kişi. Tasavvufta evliya, ermiş ve Tanrısal gizleri kavramış kişidir. Evliyaların, Tanrı katında sözlerinin geçtiğine, olağanüstü eylemler (uçmak, birbirinden uzak birkaç yerde aynı zamanda bulunmak vb.) yapabildiklerine inanılır. Böylesi eylemlere keramet denir. Evliyaların iyi huylu, hoşgörülü, kin tutmaz, iyiliksever kişiler olduklarına inanılır.

Evirtim

Işığın polarma düzlemini sağa çeviren sakkarozun (şekerkamışı şekeri, C12H22O11), bir diyastaz ya da seyreltik asitlerle hidroliz sonucu, polarma düzlemini sola çeviren iki izomerik şekere, glikoz ve levüloz (C6H12O6) karışımına dönüştürülmesi. Bu karışıma evirtik şeker denir.

Etrüskler

İtalya’nın Romalılardan önceki yerli halkı. Etrüsklerin yerleştikleri bölgeler bugünkü Toscana ve Kuzey Latium’dur. Hint-Avrupa dil ailesine ait olmayan bir dil konuşan Etrüsklerin nereden geldikleri henüz aydınlatılamamıştır. Bir görüşe göre bulundukları bölgenin yerlileridir, diğer görüşe göre İ.Ö. 8. ya da 9. yüzyıllarda doğudan (Anadolu’dan) göç etmişlerdir. Arkeolojik kazılarda ele geçen bulgular da bu sonuncu görüşü doğrulamaktadır.…

Etrüskçe

Eski Anadolu ve Akdeniz dillerinin Akdeniz kolundan bir dil. Orta Akdeniz’de Apennin Yarımadası’nın batı bölümünde, Roma’nın kuzeyinde, Tiren Denizi kıyılarında bugün “Etruria” denilen bölgede İ.Ö. 11. yüzyılda konuşulmaya başlanmıştır. İ.Ö. 7-4. yüzyıllar arasında Roma’da Etrüsk Krallığı’nın dili olmuş, İ.Ö. 2. yüzyılda ise ölü dil durumuna gelmiştir.

Etoloji

Âdet ve alışkanlıkları inceleyen bilim. Biyolog İsidore Geoffroy Saint-Hilaire’in yarattığı bu sözcük, hayvanların alışkanlıklarının ve yaşama şartlarının incelenmesi anlamını taşır. Bugün etoloji sözcüğü onu “ekoloji” ile aynı anlamda kullanan Haeckel’den farklı olarak âdet ve alışkanlıkların incelenmesi anlamına gelmektedir. Ekoloji ise canlılara elverişli ortamın koşullarının incelenmesidir. Ayrıca nesnel etoloji okulu denilen bir etoloji kolu da etki-tepki…